Vaderschapsverlof: wat remt ons?

Volgens cijfers van het CBS nam in Nederland in 2019 één op de tien jonge vaders ouderschapsverlof op. 1 op de 10!?! Een bijna even grote groep heren zegt dit ook te willen, maar doet dit uiteindelijk niet. In mijn directe omgeving ken ik veel vaders die (net zoals mij) een dag(deel) in de week thuis blijven om voor hun kroost te zorgen, maar ik merk dat (bijvoorbeeld op mijn werk) ik tot één van de weinigen behoor die vaderschapsverlof opneemt. Wat kan ik hieruit concluderen?

Hoe werkt ouderschapsverlof?

In Nederland hebben werknemers met kinderen jonger dan 8 jaar het recht om een tijd lang verlofdagen op te nemen. Voor die dagen word je meestal niet doorbetaald (bij sommige werkgevers deels), maar afspraken in de arbeidsovereenkomst over bijvoorbeeld je functie blijven hetzelfde.

Nadelige gevolgen

Circa 66.000 vaders (minder dan 10 procent) gaven aan dat zij ouderschapsverlof “goed konden gebruiken” maar het toch niet opnamen. Veelgenoemde redenen hierbij zijn de financiële gevolgen, gebrek aan carrièreperspectief of het onmogelijk kunnen combineren van werk en ouderschapsverlof.

Een duidelijk onderscheid wordt zichtbaar bij het ontleden van de cijfers op basis van onderwijsniveau. Van de hoogopgeleiden neemt 13 procent ouderschapsverlof op, voor middelhoogopgeleiden daalt dit aantal naar 10 procent. Bij laagopgeleiden vaders betreft het nog maar 5 procent.

State of the Dutch Fathers

Kenniscentrum Rutgers bracht in 2019 het rapport “State of the Dutch Fathers” uit, waarin zij op basis van verschillende thema’s een licht schijnen op verkorte werkduur door jonge vaders. Het draagvlak voor betrokken vaderschap is gegroeid (sinds de laatste uitgave van dit rapport in 2015) in de samenleving en de politiek. Maar desondanks blijven de leidende voorwerpen zelf uit: in de praktijk is een gelijke werk en zorgverdeling tussen partners nog ver weg.

Naast financiële belemmeringen speelt ook sociale acceptatie mee in deze keuze. Vooral binnen organisaties waarbij de cultuur een opener karakter heeft, en waarbij zgn. ‘rolmodellen’ (collega’s en managers met meer aanzien) het goede voorbeeld geven, lijken vaders gestimuleerd te worden om meer thuis te zijn. Dat is ook precies wat ik merk in mijn directe omgeving, het zijn vooral vrienden en kennissen die werkzaam zijn bij grote bedrijven die ouderschapsverlof opnemen.

Impact op onze samenleving

“Betrokken vaderschap is goed voor kinderen, moeders, vaders en de samenleving.” zo stelt Rutgers. Maar hoe kunnen we ervoor zorgen dat meer vaders de ruimte en overtuiging krijgen om meer zorg (en minder werk) op te nemen? Volgens het rapport is dient er een omslag in cultuur nodig te zijn. Zo kan nationale wetgeving en beleid, bijvoorbeeld de huidige verlofregelingen, verbeteren en verbreden zodat niemand uitgesloten wordt. Ook de gezondheidszorg en het onderwijs moet haar steentje bij gaan dragen om betrokken vaderschap hoger op de agenda te krijgen. Tot slot is het toch ook echt aan de werkgever (HR-afdelingen, pak je rol!), collega’s (voorbeeldrollen) en vaders om het verschil te maken.

Uit eigen ervaring kan ik je vertellen dat mijn ‘papadag’ mij veel goed brengt. Ik krijg meer mee van de ontwikkeling van mijn kinderen en heb daarbij ook het gevoel dat ik effectiever / productiever ben op kantoor.

Een antwoord op “Vaderschapsverlof: wat remt ons?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *